Opowieść o Lasem w legong

Trzy tancerki

Klasyczny legong kraton wymaga trzech tancerek. Condong jest służką: pojawia się pierwsza, buduje scenerię i wręcza pozostałym dwóm tancerkom ich wachlarze. Następnie obie legong wspólnie podejmują opowieść. Indonezyjski artykuł o legongu zauważa, że condong nie ma własnego wachlarza, a repertuar z udziałem wszystkich trzech tancerek to właśnie legong kraton. Balijski taniec wymienia condong jako samodzielny taniec podstawowy, wstęp do legongu.

Król, który pragnie oblubienicy

Dramat opowieści napędza król Lasem, którego angielska Wikipedia nazywa władcą wschodniej Jawy. Toczy wojnę z innym królem i pragnie poślubić księżniczkę Rangkesari. Indonezyjski artykuł przedstawia tło pełniej: księżniczka należy do królestwa Daha, zwanego też Kadiri, i odmawia królowi, ponieważ jest już związana z księciem Panji z Kahuripan, bohaterem całego cyklu jawajskich romansów.

Ucieczka i pojmanie

W angielskiej wersji Rangkesari brzydzi się Lasemem i próbuje uciec, gubi się w lesie i zostaje tam przez niego schwytana. Zamyka ją i przygotowuje ostateczny atak na jej rodzinę. W wersji indonezyjskiej epizod jest krótszy i ostrzejszy: po prostu ją porywa. Na scenie wszystko to przekazują gest, spojrzenie i ruch wachlarzy.

Ptak złej wróżby

Punkt zwrotny nadchodzi, gdy Lasem wyrusza na bitwę. Atakuje go potworny ptak, który przepowiada jego śmierć. Angielska Wikipedia nazywa go krukiem; indonezyjski artykuł nazywa go garudą przynoszącą śmierć. Tak czy inaczej, to condong powraca, by zatańczyć ptaka — i to jeden z powodów, by obserwować ją nawet wtedy, gdy obie legong zajmą już centralną scenę.

Jak kończy się opowieść

Angielski artykuł urywa się na omenie. Indonezyjski dopełnia historię: brat Rangkesari, król Daha, wypowiada wojnę, Lasem umyka ptakowi, a następnie ginie w bitwie z królem Daha. Dla odwiedzających firmy wystawiają fragmenty dramatów legong, a nie całą opowieść, więc danego wieczoru można zobaczyć tylko część tego łuku, opowiedzianego w wyszukanej, stylizowanej pantomimie.

Skąd pochodzi ta opowieść

Angielska Wikipedia umieszcza tę historię w Malat, zbiorze romansów rycerskich. Indonezyjski artykuł wiąże ją z gałęzią opowieści Panji, datowaną na XII i XIII wiek oraz królestwo Kadiri, i zauważa, że Lasem leży obecnie w regencji Rembang. Oba wskazują w tym samym kierunku: na wschodnią Jawę i na dworskie romanse, które balijskie pałace odziedziczyły i przekształciły w taniec.

Inne opowieści legong

Opowieść o Lasem jest najczęściej wystawianą historią legong, ale istnieją też inne. Indonezyjski artykuł wymienia kolejne legong: legong jobog, zaczerpnięty z Ramajany spór między braćmi Sugriwą i Subalim, legong o bogach Brahmie i Wisnu oraz legong kuntul, w którym ukazana jest zabawa grupy czapli. Angielska Wikipedia odnotowuje, że tradycyjnie znano około piętnastu rodzajów, każdy o własnej długości, ruchu i fabule. To, który taniec zobaczysz w pałacu, zależy od wyboru zespołu, więc traktuj tę stronę jako klucz do najbardziej prawdopodobnego tańca, a nie jako program.

Czytaj dalej: Legong w Ubud Palace: czy warto?